ملت سازی نوین ایران

ملت سازی نوین ایران

ملت سازی فرایند ساختن هویت ملی است که در ایران معاصر با قدرت دولتی ساخته شد ملت سازی نظام شاهنشاهی پهلوی به صورت آمرانه و با استفاده از قوه قهریه و مبتنی بر شاه محوری ،ناسیونالیسم افراطی ،نژادگرایی ،باستان گرایی و زبان فارسی و نادیده شدن و سرکوب فرهنگ ،زبان و آداب و رسوم قومیت های ایرانی بود با دگرگونی آن نظام در سال 57 و بنیان گذاری نظام جمهوری اسلامی نگرش دولت جدید به ملت سازی نیز دگرگون شد و جمهوری اسلامی ملت سازی را براساس ارزش ها و هنجارهای خود برگزید که با تاکید بر اسلام گرایی ،شیعه گری ،تاریخ اسلام و ولایت فقیه و بازگشت عظمت امت اسلام است.

در فرایند ملت سازی هر دو نظام مرتکب اشتباهاتی مشابه شدند که علاوه بر اینکه بخش های زیادی از شهروندان ایرانی را به جهت هویت قومی یا هویت دینی و مذهبی از این ملت سازی جدا نمودند ،در آن به همبستگی و یکپارچگی ملی ، دموکراسی ،حقوق بشر ، حاکمیت قانون و برابری همه شهروندان بی اعتنا شدند و با تعریف هویت ملی بر مبنای هویت قومی پارسی یا مذهبی شیعه ای ،مرکزگرایی ،خودکامگی ،جلوگیری از توسعه سیاسی و النهایه کاهش مشروعیت ،ملت سازی را در ایران دچار مشکل نمودند.

ملت سازی نوین ایران

جریان سوم شهروندی بر این باور است که ملت سازی نوین با اعتراضات سال 96 بذر آن در ایران کاشته شد و با اعتراضات پسا مهسا این ملت سازی نوین به ثمر رسید ملت سازی نوینی که نه بر مبنای ناسیونالیسم و باستان و نه براساس شیعه گری و امت اسلام بلکه با تمرکز بر حل بحران ها و چالش های داخلی و خارجی بر محور انسان گرای شهروندی ، اعلامیه ها و میثاق های بین المللی حقوق بشر ،حقوق و آزادی ها ، دموکراسی ،مشارکت همه شهروندان ایرانی در اداره کشور ،مدرنیته ،قانون مداری ،برابری همه شهروندان ایرانی صرف نظر از جنسیت ،نژاد ، زبان ، قومیت ، دین ، مذهب ، طبقه یا عقیده سیاسی ،شناسایی چند فرهنگی و چند زبانی در ایران ،پذیرش و معرفی هویت شهروندی به عنوان هویت ملی برای دستیابی به همبستگی واقعی و هویت ملی موفق ،تعامل با نظام بین المللی و رعایت حسن همجواری ،عدم تمرکز و حفظ تمامیت ارضی است.

مسعد سلیتی

وکیل دادگستری و کنشگر حقوق بشر و شهروندی