ما همه انسانیم ، ما همه برابریم

روز جهانی حقوق بشر در ۱۰ دسامبر مصادف با ۱۶ آذر ماه و به مناسبت تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزیده شد. اعلامیه جهانی حقوق بشر در یک مقدمه و ۳۰ ماده طیف گسترده ای از حقوق بشر و آزادی های اساسی را تشریح می کند ،حقوق و آزادی های که برای همه انسان ها در هر کجای این جهان بدون هیچ گونه تبعیض بر اساس ملیت ، جنسیت، منشاء ملی یا قومی، مذهب، زبان ، محل زندگی یا موقعیت های دیگر را تضمین می کند.

روز جهانی حقوق بشر فرصتی است تا شهروندباوران پایبندی دولت به حقوق بشر و شهروندی را مطالبه گری کنند و جوانان به عنوان سازنده تغییر با نشر و ترویج مفاهیم حقوق بشر و شهروندی و آزادی ها و شیوع آن در سطح وسیع بین شهروندان آن را به گفتمانی غالب در منظومه فکری، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه ایرانی تبدیل کنند و پروسه تغییر اندیشه ها ،نگرش ها و روش ها و درک جمعی به ضرورت استیفاء، احترام، رعایت، تضمین، حمایت و اجرای حقوق بشر و شهروندی را بهوجود آورند.

جوانان انسان گرای شهروندباور و مسئولیت پذیر نقش مهم خود را در این تغییر فکری و فرهنگی مثبت با روشنگری بر محور شناساندن و ارتقای آگاهی شهروندان ایرانی از حقوق بشر و شهروندی مذکور در قانون اساسی، قوانین عادی، اعلامیهها و میثاقهای جهانی مرتبط و راهکارهای استیفاء، احترام، رعایت، تضمین، حمایت و اجرای و جلوگیری از تعدی به ارزشهای انسانی ایفا می کنند.

حقوق بشر مجموعه ای واحد و وکامل از حقوق مدنی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، قضایی ،محیط زیست و حق توسعه است و همه باهم حقوق بشر را تشکیل می دهند. این حقوق غیر قابل تقسیم و تجزیه هستند و به همدیگر وابسته و یک رابطه حقوقی و مفهومی بین آنها وجود دارد و نمی توان بخش خاصی از این حقوق را به عنوان حقوق بشر پذیرفت و بخش های دیگری را رد و از حقوق بشر خارج دانست.

حقوق وآزادیهای انسانی چنان گسترده و وسیع است که به میزان حقوق مدنی ،سیاسی ، فرهنگی ،اقتصادی ،اجتماعی ،قضایی ، تامین امنیت ، محیط زیست و آزادی های انتخاب، عقیده، بیان، اعتراض و… محدود نیست بلکه انسان بدون غذا، تحصیلات و مسکن مناسب آزاد و برخوردار از حقوق انسانی نمی باشد بنابراین تضمینهای اساسی اجتماعی و منابع اقتصادی و دسترسی به ثروت، فرصت ، خدمات و امکانات بخش اهم از حقوق بشر و شهروندی است.

ما همه انسانیم ، ما همه برابریم

به موجب اصل جهانی بودن حقوق بشر، حقوق همه انسان ها در تمام نقاط جهان یکسان است و باید بطور برابر برای همه انسان ها در سراسر جهان تفسیر و اجرا گردد و در هیچ نقطه ای حقوق بشر قابل تغییر، تبدیل ، کاهش یا اضافه نمی باشد و تفاوت های نژادی ، جنسیتی ،زبانی، دینی و مذهبی، رنگ و فرهنگی باعث به وجود آوردن انواع مختلف حقوق بشر در جهان نمی شود و تنوع و تفاوت فرهنگی انسان ها باعث تنوع و تفاوت حقوق بشر در جهان نمی باشد بلکه حقوق بشر کلیه انسان ها صرف نظر از همه اين تفاوت ها در همه جا ثابت و يکسان است.

به رسمیت شناختن حقوق بشر و شهروندی در سطوح فردی و گروهی و هماهنگ کردن رفتارها با معیارهای حقوق بشر و شهروندی توسط نهادها و مقامات دولتی را احترام دولت به حقوق بشر و شهروندی و از تعهدات دولت است بنابر این قاعده ، دولت نمی تواند بطور عمومی و ساختاری از حقوق بشر و شهروندی تخطی نماید و بصورت یک عمل رسمی این حقوق را نادیده بگیرد و به ضرر غیر قابل جبران عمومی منجر شود.،همچنین دولت نمی تواند کلیه حقوق بشر و شهروندی یا بخشی از این حقوق را در تمام کشور یا در برخی از مناطق آن معلق نماید.

حسب قاعده احترام به حقوق بشر و شهروندی دولت نه تنها نمی تواند اختیاراتی و توانایی های که به موجب قرارداد اجتماعی توسط شهروندان به او اعطا شده است را بر علیه آنان مورد سوء استفاده قرار گیرد و آنها را از آزادیها وحقوق بشر وشهروندی محروم یا محدود نماید ،بلکه ملزم به احترام و تضمین حقوق شهروندی ایرانیان است.

جریان شهروندی به عنوان جریان فکری فرهنگی انسان گرایانه شهروندی برخلاف رویکردهای نژادی ، قومی ، دینی ،مذهبی ،ناسیونالیستی ،شونیستی و باستان گرایی همه شهروندان ایرانی از هر جنسیت ، نژاد ، دین ، مذهب ، قومیت ، زبان ، فرهنگ ، منطقه جغرافیایی ،عقیده سیاسی و هر گروه اجتماعی را دارای حقوق بشر و شهروندی یکسان و برابرمی دانند . این جریان با محوریت انسان و شهروند و باور به همه اصول و آموزه های حقوق بشر و شهروندی از جمله اصول برابری و عدم تبعیض بنیان گذاری گردید.

مسعد سلیتی
حقوق دان و وکیل دادگستری