هویت شهروندی چندلایه، ضرورت برای جامعه ایرانجامعهٔ ایران یکی از متنوع‌ترین جوامع جهان از منظر قومی، زبانی، دینی و فرهنگی است. در عین حال، طی یک قرن اخیر، دو گفتمان مسلطِ «ناسیونالیسم ایرانی‌گرا» (با تأکید بر هویت پیشااسلامی و یکسان‌انگاری فرهنگی) و «اسلام‌گرایی سیاسی» (با تأکید بر هویت دینی–انقلابی و تقدم آن بر سایر تعلقات) تلاش کرده‌اند هویت شهروندان را در قالب یک «هویت واحد و انحصاری» تعریف کنند. برآیندٔ این رقابت دوگانه، نه تنها حاشیه‌رانی گروه‌های قومی، اقلیت‌های دینی، زنان، جوانان و جریان‌هادامه مطلب

کرامت انسانی روزمرهکرامت انسانی روزمره: تجربه روزانه کرامت انسانی در پرتو حقوق بشر روز جهانی حقوق بشر، که هر ساله در ۱۰ دسامبر گرامی داشته می‌شود، فرصتی است برای تأمل بر اهمیت حقوق بنیادین انسان در زندگی روزمره. تم سال ۲۰۲۵ این روز، با عنوان “حقوق بشر، ضروریات روزمره ما” ، بر این نکته تأکید دارد که حقوق بشر نه تنها ابزاری برای حفاظت، بلکه عنصری حیاتی برای ایجاد شادی، امنیت و کرامت در تجربیات روزانه ماست. این تم، کرامت انسانی را به عنوان ستونی مرکزی در زندگی روزمره برجسته می‌کند، جایی که حقوق بشادامه مطلب

زبان مادری، صدای جوانان برای آینده‌ای چند زبانههر سال در ۲۱ فوریه ( معادل دوم اسفند در تقویم شمسی)، جهان روز جهانی زبان مادری را گرامی می‌دارد. این روز به ابتکار یونسکو در سال ۱۹۹۹ به رسمیت شناخته شد و از سال ۲۰۰۰ به طور رسمی در سراسر کشورها پاس داشته می‌شود. هدف اصلی آن، برجسته کردن ارزش تنوع زبانی و فرهنگی، حمایت از چند زبانگی و یادآوری اینکه زبان‌ها نه تنها وسیله ارتباط، بلکه حامل هویت، تاریخ و دانش جوامع هستند. امسال، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) این روز جهانی را با شعار «صادامه مطلب

شعار جاوید شاه و خطرات آن در سال‌های اخیر، شعار «جاوید شاه» به عنوان نماد اصلی جریان سلطنت‌طلبانه در اعتراضات ایران مطرح شده است. این شعار، که ریشه در ایدئولوژی ناسیونالیستی افراطی و باستان‌گرای دوران پهلوی دارد، فراتر از یک نوستالژی ساده، حامل گفتمانی است که با اصول حقوق بشر جهانی، دموکراسی و تکثرگرایی ناسازگار است. این یادداشت، با هدف روشنگری بیشتر شهروندان ایرانی، به ارزیابی ریشه‌ها و به‌ویژه خطرات جدی این گفتمان می‌پردازد. ریشه‌های تاریخی شعار “جاوید شاه”این شعار در دوران رضاشاه برای تقویت ادامه مطلب

نسل زد ایران: موج ضد اقتدارگراییدر ایران در روز جاری، نسلی بالیده است که بیش از شصت درصد جمعیت جوان کشور را دربرمی‌گیرد: نسل زد، که نه تنها از نسل‌های پیشین متمایز است، بلکه با مجموعه‌ای از ارزش‌های ژرف انسان‌گرایانه، شهروندمحور، آزادی‌خواهانه، برابری‌طلب و تکثرگرا، مسیر آینده سیاسی ایران را ترسیم می‌کند. این ارزش‌ها دیگر آرمان‌های دور نیستند؛ بلکه اصول حیاتی میلیون‌ها جوان ایرانی‌اند که در فضای دیجیتال بالیده‌اند و جهان را بی‌واسطه تجربه کرده‌اند سیاستمداران ایرانی – چه در داخل نظام و چه در خاادامه مطلب

جریان ناسیونالیسم: ناسازگاری با روح زمانه و واقعیت‌های ایران جریان ناسیونالیسم، با سابقه‌ای پر از چالش‌های تاریخی که اغلب به حکمرانی‌های فاشیستی و ضدبشری منجر شده، در آینده‌ای متزلزل و ناسازگار با روندهای جهانی و داخلی ایران قرار دارد. تحلیل علمی و منطقی تجربیات بشری بیانگر است که این ایدئولوژی، هرچند در گذشته برای ایجاد وحدت ملی به کار گرفته شده، غالباً به ابزارهایی برای استبداد، سرکوب، تبعیض و نقض حقوق بشر تبدیل گردیده است. در عصر مدرن، که با جهانی‌سازی، تنوع فرهنگی، صلح‌طلبی و تقاضای دموکراسادامه مطلب

حق زیستن با معنادر جهانی که حقوق بشر به عنوان پایه‌ای برای جوامع مدرن شناخته می‌شود، مفهوم «حق بقا» اغلب به عنوان حداقل استاندارد زندگی تلقی می‌گردد. اما آیا زنده ماندن به تنهایی کافی است؟ مفهوم نوظهور «حق زیستن با معنا» که از سوی جریان انسان‌گرای شهروندی در ایران مطرح می‌شود، فراتر از این مرزها می‌رود و بر حق هر انسان ایرانی برای زندگی با کیفیت، پر از امید، معنا و چشم‌انداز آینده‌ای روشن تأکید دارد. این مفهوم، که ریشه در انسان‌گرایی و شهروندی دارد، سیاست‌هایی را نقد می‌کند که تنها به «زنده نگهادامه مطلب

شهروندی شنیده شوندهدر دنیای پرتلاطم در روز جاری، جایی که جوامع با چالش‌های عمیقی همچون کم شدن اعتماد عمومی به نهادها و افول مشارکت مدنی روبرو هستند، مفهوم «شهروندی شنیده شونده» به عنوان یک رویکرد نوین و حیاتی در علوم سیاسی و اجتماعی ظاهر شده است. این مفهوم، که ریشه در نظریه‌های شهروندی معاصر دارد، بر این اصل استوار است که شهروندی واقعی نه تنها به معنای برخورداری از حقوق قانونی است، بلکه شامل اطمینان از شنیده شدن صدای شهروندان و دریافت پاسخ از سوی نهادهای حاکمیتی می‌شود. این یادداشت، مطابق دیدگاهادامه مطلب

ایران در یکی از پیچیده‌ترین و سرنوشت‌سازترین برهه‌های تاریخی خود قرار دارد. تحولات شتابان نظام بین‌الملل، رقابت فزاینده قدرت‌های بزرگ، ظهور فناوری‌های نوین، دگرگونی الگوهای تجارت جهانی و برجسته شدن نقش اقتصاد به عنوان منبع اصلی قدرت ملی، محیطی جامعاً متفاوت از دهه‌های پیشین را شکل داده است. در این شرایط، پرسش کلیدی پیش روی سیاست‌گذاران این است که آیا راهبردهای سنتی سیاست خارجی، با همه دستاوردهایشان، همچنان به پاسخگویی به نیازهای بلندمدت کشور قادر هستند یا آنکه زمان بازاندیشی جدی و تغییر پارادایمادامه مطلب

ضرورت رنسانس فکری ایرانی؛ بازگشت انسان به مرکز اندیشهدر تاریخ ملت‌ها، دوره‌هایی فرا می‌رسد که گاه بحران اصلی جامعه نه در حوزه اقتصاد، سیاست یا حتی حکومت ، بلکه بحران اندیشه است که الگوهای فکری حاکم، دیگر قادر به تبیین واقعیت‌های نوین نیستند و مانع خلاقیت و انطباق جامعه می‌شوند، در چنین مقاطعی، جامعه درمی‌یابد بسیاری از مشکلات ظاهری، ریشه در لایه‌های عمیق‌تری از فرهنگ، نظام ارزشی و شیوه اندیشیدن دارد که نیاز به بازاندیشی بنیادین پدیدار می‌گردد. ایران در زمان حاضر در چنین مقطعی قرار گرفته است. چاادامه مطلب

وظایف دولت در برابر امنیت شهروندانانفجارهای روزهای گذشته شهر کرمان که منجر به شهادت و مجروحیت تعدادی از شهروندان ایرانی و سلب آرامش و امنیت جامعه شد توسط هر گروه یا دژخیمی محکوم و مردود است و به طور یقین این هراس افکنی و ایجاد ارعاب و وحشت از طریق کشتار شهروندان بی گناه با هر هدفی انجام گیرد از سوی جامعه ای ایرانی و بین المللی غیر قابل قبول است و موجب انزجار از مرتکبان و حامیان آن خواهد بود اما دولت بهعنوان متولی اداره و امنیت کشور در قبال امنیت شهروندان دارای تعهداتی می باشد تعهدات انسانی و قانونی که دولت مکلف به انجام آنها است.تعهدات دولت در قبال شهروندان شامل جنبه ها و مسئولیت های بسیاری است که متعهد به حمایت و ارتقای حقوق و منافع شهروندان ،حاکمیت قانون و ثبات کشور و آرامش و آسایش جامعه ،حفاظت از جان و مال و تامین امنیت و ایمنی شهروندان و مرزها، از بین بردن جرم و جنایت و تروریسم ،حفاظت از تأسیسات حساس دولتی و ارائه خدمات امنیتی لازم به شهروندان ،دفاع از کشور در برابر هرگونه تجاوز خارجی با ایجاد یک نظام حقوقی مؤثر و تأمین نیروهای امنیتی و دفاعی کافی است.وظایف دولت در برابر امنیت شهرونداندولت دارای دو وظیفه اصلی حاکمیتی و تصدی گری می باشد که حسب وظایف مصرح در قانون توسط سازمان ها و دستگاههای ذی صلاح اجرا میشود به موجب ماده 135 قانون برنامه چهارم توسعه ،استقرار نظم و امنیت از وظایف حاکمیتی دولت تعیین شده که طبق ماده 8 قانون مدیریت خدمات کشوری ،امور حاکمیتی را آن دسته از اموری است که تحقق آن موجب اقتدار و حاکمیت کشور است و منافع آن بدون محدودیت شامل همه ی اقشار جامعه گردیده و بهره مندی از این نوع خدمات موجب محدودیت استفاده دیگران نمیشود .بر اساس اصل ۲۲ قانون اساسی، دولت متعادامه مطلب

انتخابات شفاف_آزاد و عادلانه که بهموجب آن فرد یا افرادی برای نمایندگی در مجالس یا تصدی ریاست جمهوری یا عضویت در شوراهای محلی از سوی شهروندان برگزیده میشوند نهتنها از ارزشهای دموکراتیک و حقوق بشر حمایت میکند، بلکه ضمن گردش مسالمتآمیز قدرت به حکمرانی خوب، توسعه و رشد کشور ،ارتقای امنیت اقتصادی ،کسب مشروعیت نظام سیاسی، مبارزه با فساد، ارائه خدمات بهتر و افزایش رضایتمندی شهروندان منجر خواهد شد که بر اساس معیارهایی برگزار می شود.از معیارهای انتخابات شفاف_آزاد و عادلانه تنها برگزاری دورهای انتخابات نیست، بلکه انتخابات باید اراده شهروندان ایرانی را به شیوهای دورهای آزاد و عادلانه بیان کند، ارادهای که مطابق با اصول و استانداردها باید مورداحترام قرار گیرد.بیطرفی کامل حاکمیت و احترام به اصل برابری نامزدها و اتخاذ تدابیر لازم در دستیابی به انتخابات شفاف، آزاد و عادلانه از دیگر معیارهای انتخابات آزاد و عادلانه است.معیارهای انتخابات شفاف_آزاد و عادلانهاز بارزترین معیارهای برگزاری انتخابات شفاف، آزاد و عادلانه، حق دستیابی شهروندان ایرانی به نامزدهای انتخاباتی است که به ایدهها، باورها یا منافع آنها نزدیکتر باشند و نظارت استصوابی و رد صلاحیت نامزدهای انتخاباتی توسط شورای نگهبان را برخلاف این معیارها است.یکی از بدیهیترین معیارهای انتخابات شفاف، آزاد و عادلانه این است که انتخابات را با هر رویکردی که باشد، منعکسکننده اراده شهروندان رأیدهنده دانسته و موردپذیرش قرار گیرد.به رسمیت شناختن حق مشارکت هریک از شهروندان ایرانی در اداره کشور با فرصت برابر برای نامزدی در انتخابات آزاد و عادلانه، حق پیوستن و یا تأسیس حزب یا سازمان سیاسی به همراه دیگر شهروندان ایرانی باهدف رقابت در انادامه مطلب

گفتمان فکری جریان سوم شهروندی ،مکتب انسان گرای ،شهروندی و آزادیجریان سوم شهروندی ، جریان فکری_فرهنگی انسان گرای شهروندی که براساس مکتب انسان گرای و شهروندی و آزادی با محوریت انسان و شهروند و برمبنای آموزههای حقوق بشر و شهروندی، آزادیهای اساسی و معیارهای انتخابات شفاف _ آزاد و عادلانه بهعنوان سومین جریان فکری بهموازات جریان فکری «اسلامگرا» که با محور دین و مذهب و تاریخ ۱۴۰۰ ساله و جریان فکری «ناسیونالیسم» با محور نژاد و زبان و تاریخ باستان و جریان فکری کمونیستی با محوریت ماتریالیسم تاریخی، طبقه کارگر، مبارزه طبقاتی و مالکیت اشتراکی برای دولت حقوقی ( دولت حقوق بشر و شهروندی و آزادی ها ) پس از اعتراضات دی ماه 1396 بنیانگذاری گردید.جریان سوم شهروندی از نظر گفتمان فکری دارای استقلال گفتمانی است و به موازات جریان فکری اسلامگرا که با محور دین ،مذهب ،تاریخ اسلام و سنت حکمرانی اسلامی و جریان فکری ناسیونالیسم با محور نژاد ،زبان ،تاریخ باستان و حکمرانی شاهنشاهی برای تغییر اندیشه ها و پرورش انسان جدید و هژمونیک نمودن گفتمان انسان گرای شهروندی و حکمرانی دولت انسان فعالیت می کند.جریان سوم شهروندی ، سومین جریان فکری و کنشگری در ایران است جریانی که هم از نظر گفتمان فکری و هم از نظر روش کنشگری مستقل از سایر جریان های فکری ،فرهنگی ،سیاسی و روش های کنشگری در ایران است و دارای ویژگی های که آن را از دیگر جریان های فکری و روش های کنشگری متمایز می نماید.جریان سوم شهروندی ،بر خلاف گفتمان ناسیونالیستی که باور به حقوق بشر ایرانی خودساخته یا گفتمان اسلامگرای معتقد به حقوق بشر اسلامی ،معتقد و متعهد به رعایت ،احترام و اجرای آموزه های حقوق بشر در کلیه اسناد بین المللی حقوق بشر دارد.مسعد سلیتی نظریه ادامه مطلب

امسال روز جهانی حقوق بشر در 10 دسامبر ( 19 آذر ماه ) مصادف با هفتاد و پنجمین سالگرد تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر که به عنوان استاندارد مشترک موفقیت برای همه بشریت و تاکیدی بر به رسمیت شناختن کرامت ذاتی همه اعضای خانواده بشریت و حقوق مساوی و مسلم آنها است.روز حقوق بشراعلامیه جهانی حقوق بشر در یک مقدمه و 30 ماده طیف وسیعی از حقوق بشر و آزادی های اساسی را تعریف می کند ،حقوق و آزادی های که برای همه انسان ها در هر کجای این جهان بدون هیچ گونه تبعیض بر اساس رنگ نژاد جنسیت ملیت قومیت زبان دین مذهب عقیده سیاسی محل زندگی یا سایر موقعیت ها تضمین می کند.اعلامیه جهانی حقوق بشر اساس یک سیستم توسعه یافته با هدف حمایت از حقوق بشر را تشکیل می دهد و به عنوان طرحی برای هدایت اقدامات عملی انسان گرایان شهروندباور با هدف دفاع از حقوق بشر و مسائل مبرم جهانی است.اعلامیه جهانی حقوق بشر حقوق همه انسانها از حق تحصیل تا دستمزد برابر را تضمین می کند ، این اعلامیه برای اولین بار حقوق تفکیک ناپذیر و انکارناپذیر تمام بشریت را تثبیت کرد.اعلامیه جهانی حقوق بشر همه را به دفاع از حقوق بشر فرا می خواند و الهام بخش مبارزات بسیاری برای حمایت قوی تر از حقوق بشر بوده که به افزایش به رسمیت شناختن آنها کمک کرده است.جریان سوم شهروندی بر این باور است که به موجب اصل جهانی بودن حقوق بشر، حقوق همه انسان ها در تمام نقاط جهان یکسان است و باید بطور برابر برای همه انسان ها در سراسر جهان تفسیر و اجرا گردد و در هیچ نقطه ای حقوق بشر قابل تغییر، تبدیل ، کاهش یا افزایش نمی باشد .حقوق بشر برابرجریان سوم شهروندی بر این باور است که تفاوت های جنسیتی ، نژادی ، زبانی، دینی و فرهنگی باعث به وجود آوردن انواع مختلف حقوق بشر در جهان نمی شوادامه مطلب

نگرشی انتقادی و تحلیلی بر لایحه نحوه برگزاری تجمعات و راهپیماییهاقانون اساسی عالی ترین سند حقوقی کشور است و به کلیه ی قواعد و مقرراتی که ساختار حقوقی و سیاسی، سلسله مراتب و اصول اساسی حاکمیت، تعدد قوا و تقسیم و روابط آنها، جایگاه و حدود قدرت سیاسی دولت، تعیین و تضمین کنندهٔ حقوق و آزادی های شهروندان اطلاق می گردد و قوانین و مقررات کشور نباید با این قانون عالی مغایرت نماید.در قانون اساسی جمهوري اسلامی ایران حق تشکیل اجتماعات و راهپیمایی ها به صراحت به رسمیت شناخته شده است. به موجب اصل بیست و هفتم قانون اساسی «تشکیل اجتماعات و راهپیمایی ها، بدون حمل سلاح، به شرط آن که مخل به مبانی اسلام نباشد آزاد اسـت». این اصل قانون اساسی متضمن این حقیقت است که اصل بـر «آزادي و برگـزاري اجتماعـات و راهپیمایی ها» می باشد و ممانعت از آن استثناء و برخلاف اصل است.نظام های حقوقی عموما در خصوص نحوه اجرا و اعمال آزادي حق اجتماعات و لزوم يا عدم لزوم اخذ مجوز به سه دسته ۱. نظام اخذ مجوز که به موجب آن اشخاص برای بهره مندی از حق آزای اجتماعات و راهیمایی باید قبل از برگزاری آن از یک مرجع یا مقام دولتی مجوز اخذ کنند ۲. نظام اطلاع رساني در این نوع نظام متقاضیان برگزاری اجتماعات یا راهیمایی جهت اعمال این حق تنها مرجع ذی صلاح را مطلع می نمایند و نیازی به اخذ مجوز وجود ندارد ۳. نظام تعقيبی، در این نظام شهروندان فـارغ از هرگونـه فشـار و محدودیتـی از حق آزادی اجتماعات و راهپیمایی برخوردار هستند و تنها در صورت عم رعایت حدود مقررات قانونی در حفظ نظم عمومی و اضرار به غیر امکان جلوگیری از این آزادی ها و اعمال محدودیت وجود دارد، نظام تعقیبی مناسـبترین الگـو بـرای اعمـال آزادی شـهروندان است.لایحه نحوه برگزاری تجمعاادامه مطلب